W skrócie
Badanie kohortowe opublikowane w The BMJ (2020) opisało, że w populacji japońskiej wyższe spożycie fermentowanej soi (m.in. natto i miso) wiązało się z niższym ryzykiem śmiertelności ogólnej. Co istotne, podobnej zależności nie zaobserwowano dla soi niefermentowanej. Badanie opisuje korelację, nie związek przyczynowo-skutkowy. Ten wpis ma charakter edukacyjny i nie zawiera oświadczeń o leczeniu ani zapobieganiu chorobom.
Najważniejsze wnioski z badania
- Badanie objęło ponad 90 tys. osób w Japonii, obserwowanych średnio około 15 lat.
- W grupie o najwyższym spożyciu fermentowanej soi ryzyko zgonu było o około 10% niższe.
- Dla soi niefermentowanej (tofu) nie odnotowano istotnej zależności.
- Autorzy podkreślają, że jest to badanie obserwacyjne, które wskazuje korelację, nie dowodzi przyczynowości.
Czym wyróżnia się fermentowana soja
Fermentacja soi, prowadzona m.in. przez Bacillus subtilis lub Aspergillus oryzae, zmienia profil produktu: poprawia strawność białka i zwiększa zawartość związków bioaktywnych, takich jak nattokinaza, poliaminy i izoflawony. To opis składu i procesu, a nie deklaracja działania zdrowotnego. Żaden z tych związków (poza witaminą K) nie ma w UE autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego.
Jak przeprowadzono badanie
Badanie kohortowe objęło ponad 90 000 Japończyków w wieku 45 do 74 lat. Okres obserwacji wynosił średnio około 15 lat. Dane pochodziły z rejestru mieszkańców oraz aktów zgonu, co zapewniło wysoką wiarygodność analizy.
| Rodzaj soi | Przykłady | Obserwacja w badaniu |
|---|---|---|
| Fermentowana | natto, miso | Niższa śmiertelność całkowita w grupie o najwyższym spożyciu |
| Niefermentowana | tofu | Brak istotnej zależności |
| Soja ogółem | różne formy | Brak istotnego związku ze śmiertelnością ogólną |
Wyniki liczbowe
U osób spożywających najwięcej fermentowanej soi:
- mężczyźni: HR = 0,90 (0,83 do 0,97)
- kobiety: HR = 0,89 (0,80 do 0,98)
Wynik był istotny statystycznie (Ptrend < 0,05). Autorzy zaznaczają, że obserwacja dotyczy populacji japońskiej i jej zwyczajów żywieniowych, dlatego nie należy jej wprost uogólniać na inne populacje ani interpretować jako dowodu na działanie konkretnego składnika.
Jak interpretować takie wyniki
Badania obserwacyjne pokazują współwystępowanie zjawisk, ale nie rozstrzygają o przyczynie. Na niższą śmiertelność w populacjach spożywających dużo fermentowanej soi wpływa zapewne cały styl życia, nie pojedynczy produkt. Dlatego wyniki tego typu warto traktować jako przesłankę do dalszych badań, nie jako potwierdzenie właściwości zdrowotnych natto czy miso.
Jak włączyć fermentowaną soję do diety
Fermentowaną soję można wprowadzić do jadłospisu na różne sposoby. Natto najlepiej spożywać na surowo, z ryżem lub warzywami. Miso stanowi bazę do zup i sosów. Tempeh sprawdza się w daniach obiadowych. Wystarczy kilka porcji tygodniowo, aby fermentowana soja stała się elementem zróżnicowanej diety.
Czy tofu też jest wartościowe
Tofu pozostaje dobrym źródłem białka roślinnego i wapnia. Nie jest produktem fermentowanym, więc nie zawiera enzymów i kultur bakterii obecnych w natto czy miso. Może być uzupełnieniem diety, ma jednak inny profil niż produkty fermentowane.
Wniosek
Badanie z 2020 roku opisuje korelację między spożyciem fermentowanej soi a niższą śmiertelnością ogólną w populacji japońskiej. Nie dowodzi związku przyczynowego i nie uprawnia do przypisywania natto ani miso konkretnych właściwości zdrowotnych. Pozostaje wartościowym punktem wyjścia dla osób zainteresowanych tradycyjnymi produktami sojowymi.
Źródło naukowe
Katagiri R. et al. (2020). Association of soy and fermented soy product intake with total and cause specific mortality: prospective cohort study. The BMJ, 29 January 2020.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7190045/
FAQ
Czy fermentowana soja wydłuża życie?
Badanie opisuje korelację między jej spożyciem a niższą śmiertelnością ogólną w populacji japońskiej, nie potwierdza jednak związku przyczynowego.
Czy można zastąpić natto tofu?
Tofu nie jest fermentowane i ma inny profil składników niż natto. To różne produkty.
Jak często warto jeść natto lub miso?
Kilka razy w tygodniu, jako element zróżnicowanej diety. To kwestia indywidualnych preferencji.
Czy miso ma dużo soli?
Tak, miso zawiera sól. Osoby ograniczające sód powinny brać to pod uwagę.
Czy produkty fermentowane zawierają żywe kultury bakterii?
Tak, natto i miso zawierają kultury bakterii pochodzące z procesu fermentacji.
Artykuł przygotowany przez zespół Natto.pl. Ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji medycznej. Natto jest produktem spożywczym, nie lekiem.
