Ashwagandha, różeniec górski, bakopa drobnolistna i miłorząb japoński pochodzą z zupełnie różnych zakątków świata, a każda z nich ma własną, barwną historię. W Zielonej Górze robimy natto, a te cztery rośliny trafiły do jednego z naszych suplementów. Zebrałem tu, co o nich wiadomo na pewno: skąd się wzięły, co znaczą ich nazwy i jak trafiły do tradycji medycznych Indii, Skandynawii, Syberii oraz Chin.
⚠️ Przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe (na przykład acenokumarol lub warfarynę)? Natto to jedno z najbogatszych źródeł witaminy K2, która może wpływać na działanie tych leków. Skonsultuj dietę i suplementy z lekarzem. Zobacz ważne informacje prawne i medyczne.
W skrócie
- Ashwagandha to po sanskrycku „zapach konia”, filar ajurwedy od ponad trzech tysięcy lat.
- Różeniec górski, „złoty korzeń”, rośnie w Arktyce i wysokich górach; sięgali po niego wikingowie i lud Sami.
- Bakopa drobnolistna (brahmi) to drobna roślina błotna z ciepłych mokradeł Indii.
- Miłorząb japoński to „żywa skamielina”, jeden z najstarszych gatunków drzew na Ziemi.
- W Unii Europejskiej żadna z tych roślin nie ma autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego (rozp. WE 1924/2006), dlatego opisujemy je od strony historii, botaniki i tradycji.
Ashwagandha, indyjski „zapach konia”
Nazwa ashwagandha pochodzi z sanskrytu: „ashva” znaczy koń, a „gandha” zapach. Świeży korzeń rzeczywiście pachnie zwierzęco, a tradycja ajurwedy wiązała roślinę z ideą krzepy i wytrzymałości. Withania somnifera należy do psiankowatych, tej samej rodziny co pomidor i ziemniak, i rośnie w suchym klimacie Indii oraz północnej Afryki. W suplementach diety wykorzystuje się standaryzowany ekstrakt z jej korzenia.
Bakopa, wodne zioło ajurwedy
Bakopa drobnolistna (Bacopa monnieri), w Indiach znana jako brahmi, to płożąca się roślina mokradeł i brzegów wód. Nazwa brahmi nawiązuje do Brahmy, jednej z głównych postaci hinduizmu. W ajurwedzie towarzyszy ashwagandzie od stuleci, a do preparatów trafia ekstrakt z ziela.
Różeniec górski, arktyczny „złoty korzeń”
Różeniec (Rhodiola rosea) rośnie tam, gdzie niewiele roślin wytrzymuje: na skalistych zboczach Arktyki, Syberii i wysokich gór. Przekrojony korzeń pachnie różą, stąd łacińskie „rosea” i ludowa nazwa „różany korzeń”; za złocisty odcień bywa też zwany złotym korzeniem. Sięgali po niego wikingowie, lud Sami i mieszkańcy Syberii. Do suplementów, podobnie jak przy ashwagandzie, trafia ekstrakt z korzenia.
Miłorząb japoński, żywa skamielina
Miłorząb (Ginkgo biloba) to jeden z najstarszych gatunków drzew na Ziemi. Jego przodkowie rośli już za czasów dinozaurów, a sam gatunek przez miliony lat prawie się nie zmienił, dlatego nazywa się go „żywą skamieliną”. Jest jedynym żyjącym przedstawicielem swojej rodziny. Charakterystyczny wachlarzowaty liść dzieli się na dwie klapy, co zapisano w nazwie „biloba”. Kilka miłorzębów z Hiroszimy przetrwało wybuch bomby atomowej i odbiło następnej wiosny. W medycynie chińskiej liście miłorzębu opisywano od wieków, a do suplementów trafia standaryzowany ekstrakt.
Co znaczy „adaptogen”
Słowo „adaptogen” pojawia się często przy tych ziołach. To pojęcie z tradycji ziołolecznictwa, a nie kategoria prawna. Określano tak rośliny wiązane z ideą równowagi organizmu wobec czynników zewnętrznych. W komunikacji o żywności w Unii Europejskiej nie używa się go jako obietnicy działania. Można natomiast opowiedzieć o pochodzeniu i historii rośliny, i to właśnie robimy powyżej.
Kilka roślin w jednej kapsułce
Czasem łączymy kilka roślin w jednym preparacie. Tak powstał nasz suplement diety Natto Active, który łączy ashwagandhę, miłorząb japoński, bakopę i różeniec górski z astaksantyną oraz witaminami z grupy B. Astaksantyna to czerwony barwnik z mikroalgi Haematococcus pluvialis, ten sam, który nadaje barwę łososiowi i flamingom. Bazą całości jest nasze suszone natto, czyli fermentowana soja, którą wytwarzamy w Zielonej Górze.
Takie połączenie to u nas decyzja recepturowa, a nie deklaracja działania. Status każdego składnika w Unii Europejskiej pozostaje osobny.
| Składnik | Pochodzenie | Tradycja |
|---|---|---|
| Ashwagandha | Korzeń Withania somnifera | Ajurweda (Indie) |
| Bakopa drobnolistna | Ziele Bacopa monnieri | Ajurweda (Indie) |
| Różeniec górski | Korzeń Rhodiola rosea | Skandynawia i Syberia |
| Miłorząb japoński | Liście Ginkgo biloba | Medycyna chińska |
| Astaksantyna | Mikroalga Haematococcus pluvialis | Naturalny karotenoid |
Opis pochodzenia i tradycji nie jest deklaracją działania naszego preparatu. To, że kilka roślin znalazło się w jednej kapsułce, mówi wyłącznie o recepturze.
Zobacz suplement Natto Active w naszym sklepie
Bezpieczeństwo i ostrożność
Suplementy z ekstraktami roślinnymi warto stosować rozważnie i zgodnie z dawkowaniem podanym na opakowaniu. Kilka kwestii jest tu szczególnie ważnych.
Nasze preparaty na bazie natto zawierają naturalną witaminę K2 oraz nattokinazę, dlatego osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (na przykład antagonistów witaminy K, takich jak warfaryna czy acenokumarol) oraz osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi powinny skonsultować spożycie z lekarzem. Podobnie ostrożne powinny być osoby przyjmujące jakiekolwiek leki na stałe, ponieważ składniki roślinne mogą wchodzić w interakcje z lekami.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać tego typu suplementów. Nasze preparaty na bazie fermentowanej soi zawierają soję, więc nie są przeznaczone dla osób z alergią na soję. Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia.
Podsumowanie
Cztery rośliny, cztery zupełnie różne strony świata: suchy klimat Indii, mokradła brahmi, arktyczne skały różeńca i prehistoryczny rodowód miłorzębu. Łączy je bogata historia w tradycjach medycznych, a u nas spotykają się w jednym preparacie, Natto Active, na bazie suszonego natto. Jeśli rozważasz taki suplement, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza gdy przyjmujesz inne leki.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza nazwa ashwagandha?
Pochodzi z sanskrytu: „ashva” znaczy koń, a „gandha” zapach. Świeży korzeń pachnie zwierzęco, a tradycja ajurwedy wiązała roślinę z ideą siły i wytrzymałości. Botanicznie Withania somnifera należy do psiankowatych, tej samej rodziny co pomidor i ziemniak.
Dlaczego różeniec nazywa się złotym korzeniem?
Różeniec górski (Rhodiola rosea) rośnie w Arktyce, na Syberii i w wysokich górach, a jego przekrojony korzeń pachnie różą, stąd „rosea”. Za złocisty odcień i miejsce w medycynie ludowej wikingów oraz Syberii bywa nazywany złotym korzeniem.
Dlaczego miłorząb nazywają żywą skamieliną?
Miłorząb japoński (Ginkgo biloba) to jeden z najstarszych gatunków drzew, prawie niezmieniony od czasów dinozaurów i jedyny żyjący przedstawiciel swojej rodziny. Kilka miłorzębów z Hiroszimy przetrwało nawet wybuch bomby atomowej i odbiło następnej wiosny.
Czy te rośliny mają w Unii Europejskiej potwierdzone działanie?
Nie. Żadna z nich nie ma w Unii Europejskiej autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego, dlatego rzetelny opis ogranicza się do pochodzenia, historii i tradycji, a nie do działania. Wybór preparatu i decyzję o suplementacji warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Czy ashwagandhę można łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi?
Nasze preparaty na bazie natto zawierają naturalną witaminę K2 oraz nattokinazę, dlatego osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (na przykład antagonistów witaminy K, jak warfaryna czy acenokumarol) oraz osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi powinny skonsultować spożycie z lekarzem. Ogólnie każda osoba przyjmująca leki na stałe powinna wcześniej zapytać lekarza lub farmaceutę.
Źródła
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, tekst na EUR-Lex
- Unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (EU Register on nutrition and health claims), Komisja Europejska
Nota prawna i medyczna. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Opisane rośliny nie mają w Unii Europejskiej autoryzowanych oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie WE 1924/2006), a suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety. Pełne informacje znajdziesz na stronie Informacje prawne i medyczne.
